तेलाचा विषय हार्ड, युद्धाच्या वणव्याने होर्मुझमध्ये ठिणगी, भारतावर महाकाय संकट धडकणार? ‘प्लॅन बी’ तयार; रशियाकडून तेल खरेदी वाढणार?

India Oil Reserve: मिडल-ईस्टमध्ये इराण संकटादरम्यान भारतासह जगभरातील देशांना भेडसावणाऱ्या तेलाशी संबंधित समस्यांबद्दल चिंता सतावत आहे. इराण आणि अमेरिकेतील युद्धजन्य परिस्थितीदरम्यान भारताने तेल खरेदीवरील वाढत्या संकटाला तोंड देण्यासाठी ‘प्लॅन B’ देखील तयार ठेवला आहे. मात्र, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीसारख्या प्रमुख कच्च्या तेलाच्या पुरवठा मार्गाच्या बंद होण्यामुळे भारताला नजीकच्या भविष्यात कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यात कोणताही मोठा अडथळा येण्याची शक्यता कमी असल्याचे तज्ञांचे म्हणणे आहे.

भारताकडे किती दिवस पुरेल इतका तेलाचा साठा?

गेल्या आठवड्यात शनिवारी, इराणवर अमेरिका आणि इस्रायली लष्करी हल्ल्यांनंतर वेगाने बदलणाऱ्या घटना, ज्यामध्ये इस्लामिक रिपब्लिकच्या सर्वोच्च नेत्याच्या हत्येचा समावेश आहे,हा संघर्ष फार काळ टिकणार नसल्याचे सूचित करते. मात्र, उच्च अधिकारी आणि विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की तणाव वाढल्यास भारताने आकस्मिक योजना आखल्या आहेत.

सध्या भारताकडे किमान 10 दिवस पुरेल इतका भारताकडे तेलाचा साठा आहे, तेलाच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी पुरेसे असल्याचे या प्रकरणाची माहिती असलेल्या अधिकाऱ्याने अधिकाऱ्यांनी सांगितले. त्याचवेळी, मध्यपूर्वेत परिस्थिती बिकट झाल्यास आणि इराणमधील संकट लांबले तर भारत पुन्हा रशियाकडून तेल खरेदी वाढवू शकतो.

इराणकडून भारताला तेल पुरवठ्याचा मार्ग बंद

इराणच्या सरकारी माध्यमांनी अमेरिका आणि इस्रायली क्षेपणास्त्र हल्ल्यांना प्रतिसाद म्हणून 28 फेब्रुवारी रोजी होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद केल्याचे वृत्त दिले. इराणकडून हाताळली जाणारी होर्मुझची सामुद्रधुनी जगातील सर्वात महत्वाच्या ऊर्जा निर्वासन पॉईंटपैकी आहे, जिथून जागतिक तेल आणि वायू पुरवठ्यापैकी सुमारे 20 टक्के पुरवठा होते. अशा स्थितीत, आता अमेरिका आणि इस्रायलच्या हल्ल्याच्या पार्श्वभूमीवर हा मार्ग बंद केल्याने भारतावर खोलवर परिणाम होण्याची शक्यता असून या बदलत्या परिस्थितीत भारताने आपली रणनीती बदल्याची शक्यता आहे.

आणखी एका अधिकाऱ्याने सांगितले की व्हेनेझुएला, ब्राझील आणि आफ्रिका सारख्या दूरच्या देशांकडूनही भारत तेल खरेदी करू शकतो, पण रशियासोबत कच्च्या तेल खरेदी करायची रणनीती सर्वात प्रभावी ठरेल. इराणमधील बदलत्या परिस्थितीचा तात्काळ परिणाम तेलाच्या किमतींवर दिसून येणे अपेक्षित असून सोमवारी बाजार उघडच कच्च्या तेलाच्या दरांमध्येही मोठी वाढ झाली.

2026-03-02T06:02:02Z